Distance Learning for Family Medicine and Primary Care

การจัดการศึกษาและปรึกษาทางไกล
เพื่อสนับสนุนบริการเวชศาสตร์ครอบครัวและบริการสุขภาพปฐมภูมิ
Distance Learning for Family Medicine and Primary Care

Select language ไทย | English

แนวทางการรักษา - โรคผิวหนัง

แนวทางการรักษาโรคลมพิษ

ปรับปรุงล่าสุด 17 พฤศจิกายน 2552

โดย นายแพทย์กฤษณะ สุวรรณภูมิ
หน่วยเวชศาสตร์ครอบครัวและชุมชน ภาควิชาเวชศาสตร์ชุมชน
คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

สาเหตุ
สาเหตุสำคัญของลมพิษคือปฏิกิริยาภูมิแพ้แบบที่ 1 ซึ่งชักนำโดย antigen จากอาหาร ยา ฝุ่นละออง เชื้อโรคที่ผู้ป่วยแพ้ เป็นต้น เมื่อเข้าไปในร่างกาย antigen จะจับกับ IgE ซึ่งไปกระตุ้น mast cell ให้หลั่ง mediator ต่างๆเช่น histamine ทำให้เกิดการขยายตัวของหลอดเลือด การขยายตัวของหลอดเลือดอย่างมาก ทำให้การซึมผ่านของหลอดเลือดเพิ่มขึ้น มีการไหลของน้ำเหลืองเข้าไปสะสมในชั้นหนังแท้ ทำให้เกิดผื่นบวมขึ้นที่ผิวหนัง และเมื่อสิ้นสุดปฏิกิริยา น้ำเหลืองจะถูกดูดกลับไปหมด ทำให้กลับเป็นผิวหนังปกติเช่นเดิม ลมพิษที่เป็นติดต่อกันนานเกิน 6 สัปดาห์ จัดเป็นลมพิษเรื้อรังมักหาสาเหตุไม่พบ

ลักษณะทางคลินิก
รอยโรคเฉพาะคือ อาการบวมที่ผิวหนัง (wheal) ผื่นที่มีลักษณะเป็นรอยบวมสีแดงหรือสีชมพูเรื่อๆ ดันผิวหนังให้นูนหนาขึ้นเป็นตุ่มหรือปื้น โดยที่ epidermis ไม่มีการเปลี่ยนแปลง ผื่นลมพิษทำให้เกิดอาการคันอย่างรุนแรง และมักเกิดขึ้นพร้อมกันหรือทยอยเกิดขึ้นหลายแห่ง ผื่นมีขนาด รูปร่าง ตกต่างกันได้มาก เกิดขึ้นกับส่วนใดของร่างกายก็ได้ เมื่อเกิดเต็มที่แล้วจะค่อยๆยุบหายไปกลายเป็นผิวหนังปกติภายในเวลา 24 ชั่วโมง

การวินิจฉัยแยกโรค
ต้องแยกออกจากโรคต่อไปนี้คือ Erythema multiforme, Mastocytosis, Flushing, Juvenile Rheumatoid Arthritis, Vasculitis-Henoch Schonlein purpura, Pityriasis rosea (early lesions)

การวินิจฉัย
ลักษณะทางคลินิกของโรคนี้ค่อนข้างชัดเจน ปัญหาอยู่ที่การหาสาเหตุและการรักษามากกว่า แพทย์ควรซักประวัติเกี่ยวกับยา อาหารและสารต่างๆที่ผู้ป่วยได้รับก่อนที่จะเป็นลมพิษ ในบางกรณีผู้ป่วยที่เป็น vasculitis หรือ connective tissue disease อาจให้รอยโรคแบบลมพิษ แต่ในกรณีนี้ผู้ป่วยมักมีอาการอื่นร่วมด้วย และผื่นลมพิษมักเป็นนานเกิน 24 ชั่วโมง

การรักษา

ลมพิษระยะเฉียบพลัน ยาทาภายนอก Calamine lotion หรือประคบความเย็นเพื่อลดอาการคัน
ยารับประทาน Chlorpheniramine(CPM) 4 mg 1 เม็ด วันละ 3-4 ครั้ง
ในรายที่กินแล้วง่วงมากอาจให้ Loratadine 10 mg 1 เม็ด วันละ 1 ครั้ง
ถ้าให้ยาแก้แพ้ไป 1-2 วันแล้วอาการยังไม่ดีขึ้น อาจพิจารณาให้ Prednisolone 15-30 mg ต่อวัน โดยให้ไม่ควรเกิน 1 สัปดาห์

ในรายที่มี angioedema (มีอาการบวมบริเวณหนังตา ใบหน้า ปาก) ควรระวังปฏิกิริยา anaphylaxis และควรพิจารณาให้ Epinephrine 1:1,000 ขนาด 0.3-0.5 ml ฉีดเข้าใต้ผิวหนัง และติดตามดูอาการอย่างใกล้ชิด

ลมพิษเรื้อรัง
พยายามหาสาเหตุและกำจัดสาเหตุ รายที่ไม่ทราบสาเหตุให้ควบคุมอาการโดยให้ยารับประทานในขนาดที่เหมาะสม ประมาณครึ่งหนึ่งของผู้ป่วยลมพิษเรื้อรังที่ไม่ทราบสาเหตุ โรคจะหายได้เองในเวลา 1 ปี

การป้องกัน
พยายามหลีกเลี่ยงสิ่งที่ทำให้เกิดลมพิษได้ เช่น ความร้อน เสื้อผ้าที่คับแน่น แอลกอฮอล์ ยา aspirin รวมถึงยาอื่นๆ อาหารบางชนิด สีผสมอาหาร และสารกันบูดก็อาจเป็นสาเหตุของลมพิษได้

เอกสารอ้างอิง
ปรียา กุลละวณิชย์ และประวิตร พิศาลบุตร บรรณาธิการ, Dermatology 2000 ตำราโรคผิวหนังในเวชปฏิบัติปัจจุบัน, กรุงเทพมหานคร: บริษัทโฮลิสติกพับลิชชิ่งจำกัด, 2540.
อภิชาติ ศิวยาธร และกนกวลัย กุลทนันทร์ บรรณาธิการ, โรคผิวหนังที่ต้องรู้สำหรับเวชปฏิบัติทั่วไป, กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์หมอชาวบ้าน, 2546.
Klaus Wolff, Richard Allen Johnson and Dick Suurmond, Fitzpatrick’s Color Atlas & Synopsis of Clinical Dermatology (5th edition), New York: McGraw-Hill, 2005.

Comment #1
kittithat pontham
Posted @December,04 2010 15.59 ip : 110...182

ขอบคุนคับผมกลัวตัวโลนจนนอนใม่หลับจนค้นคว้าข้อมูลจนพบแล้วจะรีบรักษานะคับ

Comment #2เป็นผื่นบวมแดงทั่วตัวมาสี่-ห้าวันแล้วค่ะ และคันมากๆ เกาตรงไหนขึ้
ยุพิน ภูศรี
Posted @August,16 2012 09.37 ip : 58...4

ไปหาหมอที่ รพ บางไผ่ วันแรกฉีดยาให้และให้ยาแก้แพ้และลดการอักเสกของผิวหนัง(เม็ดเล็กๆสีชมพูทาน2เม็ดหลังอาหารทันที2วัน) ยาหมดสองวันก็กลับไป รพ อิกครั้ง อาการไม่ดีขึ้นเลยค่ะ คันมาก และผื่นลุกลามเป็นเม็ดเล็กบ้างใหญ่บ้าง บวมแดงทั่วตัว ยกเว้นที่ใบหน้าและขาค่ะ แต่วันนี้มันรามขึ้นมาที่คอแล้ว  ดิฉันเป็นคนดื่มแอลกอฮอร์อยู่เสมอช่วงห้าหกเดือนที่ผ่านมาดื่มแทบทุกวัน! อาการคันเริ่มตามตัวหลังดื่ม เริ่มสังเกตุได้เมื่อเดื่อนกว่าๆคันตามร่างกายพอกินยาแก้แพ้ หลับ ตื่นมาก็หาย! แต่ครานี้เมื่อ5วันที่แล้ว ดื่ม แล้วไปนอน มารู้สึกตัวตอนคันมากแฝะมือสัมผัสตามร่างกายผื่นผุดขึ้นมาตรงง้ามขาหน้าท้อง หน้าอก อย่าเห็นได้ชัด (เหมือนผิวคางคก!)  ดิฉันตกใจมาก  คันแบบสุดชีวิต เกาตรงไหน ขึ้นผื่นเท็ดบวมแดงตรงนั้น! ตอนบ่ายของอิกวันก็ไปหาหมอ ก็ฉีดยาและให้ยาดั่งกล่าว,  ดิฉันมองดูตัวเองในกระจกตอนนี้ดิฉันกลัวและท้อแท้, ดิฉันร้องไห้เสียใจทุกวันตั้งแต่เป็นมา ว่ามันจะหายไหม?? ทำไทันไม่ดีขึ้นและคัน บวม ลาม ไปเลื่อยๆ, ดิฉันอยึู่นเดียว แฟนเขาก็มาอยู่ดูแลไม่ได้เพราะมีภาระหน้าที่  บอกตรงๆดิฉันกลัวเหลือเกินว่าร่างกายดิฉันจะเป็นผิวคางคก คงฆ่าตัวตาย!  ยาที่หมอให้มาล่าสุดเมื่อวาน คือยาแก้แพ้ตอนกลางวัน และชนิดง่วงตอนกลางคืน แทบเอาอาการไม่อยู่ คัน ลาม เหมือนเดิม  ดิฉันไม่รู้จัก รพ, คลีนิคเก่งๆ เฉพาะด้านใน กทม, เลยไปแต่ รพ นี้!! ดิฉันอยากได้รับคำแนะนำในทุกๆด้านเกี่ยวกับการรักษาโรคนี้ค่ะ โปรดกรุณาด้วย, ดิฉันพักอยู่แถวกัลปพฤษค่ะ.. ดิฉันมีสังคมเล็กๆ และต้องทำงาน,  ตอนนี้แทบจะไม่ไปไหนอายผิวหนัง และอาการที่คันตลอดก็แทบใส่เสื้อผ้าไม่ได้เลย  ทำไมมันต้องเป้นขนาดนี้ ดิฉันจะทำอย่างไร                                                                                                                                      จ                                                                                                                                                                              จ                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          ค                            อ                                                                                                                                        จ                                                                                                                            บ                                                                                                                                                                                                    ก                                                                                                                                            ส                                                                                                อ                                                                                                                                                                                                                    ก                                                                                    ล

Comment #3
อมร
Posted @August,16 2012 10.20 ip : 113...86

@ยุพิน  ต้องหยุดสิ่งที่กระตุ้นให้เกิดการแพ้. ในกรณีนี้น่าจะเป็นแอลกอฮอล ถ้ายังดื่มก็มีโอกาสเกิดซ้ำใหม่ไม่หาย อย่างไรก็ต้องสังเกตุสิ่งอื่นด้วยว่าอาจเป็นสาเหตุหรือเปล่า

Comment #4
กฤษ
Posted @August,21 2012 10.28 ip : 113...135

ผมเป็นภูมิแพ้ครับ แล้วก็เป็นลมพิษเวลาที่เหงื่อออกหรืออากาศร้อน เป็นเวลาเดิมๆ ครับ พอกินยาแก้แพ้ ก็ดีขึ้นและก็หายไปเองแต่สงสัยครับว่า เป็นมาเกือบสองเดือนแล้ว ไปหาหมอ หมอก็บอกว่าให้กินยาแก้แพ้ทุกวัน สักระยะหนึ่งแล้วลองหยุดกินดู ว่าอาการลมพิษยังมีอีกหรือไม่ ผมสงสัยครับว่าผมจะเป็นโรคลมพิษ หรือว่าเป็นส่วนหนึ่งของอาการภูมิแพ้แบบลมพิษครับ

แสดงความคิดเห็น

กรุณาป้อน Username / Password ที่ท่านได้ลงทะเบียนไว้กับเว็บไซท์แห่งนี้ หรือ สมัครเป็นสมาชิกของเว็บไซท์
Bold Italic Underline Left Center Right Ordered List Bulleted List Horizontal Rule Page break Hyperlink Text Color :) Quote
คำแนะนำ เว็บไซท์นี้สามารถเขียนข้อความในรูปแบบ มาร์คดาวน์ - Markdown Syntax:
  • วิธีการขึ้นบรรทัดใหม่โดยไม่เว้นช่องว่างระหว่างบรรทัด ให้เคาะเว้นวรรค (Space bar) ที่ท้ายบรรทัดจำนวนหนึ่งครั้ง
  • วิธีการขึ้นย่อหน้าใหม่ซึ่งจะมีการเว้นช่องว่างห่างจากบรรทัดด้านบนเล็กน้อย ให้เคาะ Enter จำนวน 2 ครั้ง

เมนูหลัก

มุมสมาชิก

สมัครสมาชิก · ลืมรหัสผ่าน

แนะนำหนังสือ

The Doctor Communication HandbookThe Doctor Communication Handbook
เว็บไซท์นี้ออกแบบและทดสอบด้วยไฟร์ฟอกซ์!