คลินิกรักษาโรคทางไกล

เป็นๆหายๆหรืือเป็นแล้วไม่หาย  เพราะลมพิษมักจะเป็นๆหายๆ
ลองอ่านดูครับจาก http://www.siamhealth.net/publichtml/Health/Phototeaching/urticaria.htm  เขามีรูปด้วย

โรคลมพิษ Urticaria

โรคลมพิษเป็นโรคที่เกิดจากภูมิแพ้ทำให้เกิดผื่นขึ้นตามผิวหนัง หากอาการเป็นมากจนถึงขั้นช็อกหมดสติ จะเริ่มด้วยอาการคัน  หลังจากนั้นจะมีอาการบวม wheals อาจจะเป็นขนาดเล็ก หรือขนาดใหญ่โดยตรงกลางผ่ื่นสีจะจางและไม่นูน โดยมากผื่นจะหายไปใน 24 ชั่วโมงถ้าเป็นนานเกิน 24 ชั่วโมงให้นึกว่าอาจจะเป็นโรคอื่น ในรายที่เป็นมาก อาจมีอาการบวมของหนังตา ริมฝีปาก อวัยวะเพศ ทางเดินหายใจเรียก Angioedema ผู้ป่วยอาจจะมีทางเดินหายใจอุดกั้น ซึ่งเป็นภาวะฉุกเฉิน โรคลมพิษแบ่งเป็นสองชนิด

ลมพิษชนิดปัจจุบัน Acute urticaria เกิดอาการลมพิษหลังจากได้รับสารทีแพ้ ผื่นมักจะหายใน 24 ชั่วโมง แต่บางคนผื่นอาจจะอยู่ได้ 2-3 วัน สาเหตุมักจะเกิดจากอาหาร ยา และการติดเชื้อไวรัส ลมพิษเรื้อรัง Chronic urticaria เป็นลมพิษที่เป็นเรื้อรังเกิน 6สัปดาห์ สาเหตุอาจจะเกิดจากได้รับสารที่แพ้อย่างต่อเนื่อง เช่น ได้รับยาปฏิชีวนะที่อยู่ในนม สารถนอมอาหาร สีสารปรุงรส



Angioedema

Agioedema เป็นอาการบวมของหนังตาและปาก

กลไการเกิดจะเหมือนกับลมพิษ ลักษณะที่สำคัญได้แก่

การบวมจะอยู่ลึกถึงชั้นหนังแท้และชั้นไขมัน ตำแหน่งที่เกิดมักจะอยู่บริเวณใบหน้า หนังตา ลิ้น อวัยวะเพศ ไม่ค่อยพบบริเวณแขนหรือขา ผื่นมักจะไม่คัน ่ชนิดและสาเหตุของลมพิษปัจจุบันได้แก

ยา ที่จริงแล้ว ยาทุกชนิดมีโอกาสทำให้เกิดผื่นลมพิษได้ทั้งสิ้น แต่ชนิดที่มักเป็นสาเหตุได้บ่อย ได้ แก่ยาปฏิชีวนะ ยาแก้ปวด ยาคลายเครียดและระงับประสาท การสืบค้นว่ายาชนิดใดเป็นสาเหตุต้องอาศัยความร่วมมือกันทั้งผู้ป่วย และแพทย์ มียาบางชนิดที่ผู้ป่วยอาจนึกไม่ถึงว่า อาจเป็นสาเหตุของลมพิษ ได้แก่ ไวตามิน ยาถ่าย ยาระบาย ยาหยอดหู ยาหยอดตา ยาลูกกลอน หรือยาแผนโบราณชนิดต่างๆ ที่ผู้ป่วยอาจซื้อมารับประทานเองก็ได้ แพ้ยา เช่น penicillin sulfonamide salocylate tetracyclin barbiturates codiene quinine phenylbutazone streptomycin chloramphenicol griseofluvin inh nitrfurantoin แมลงต่อยเช่น ผึ้ง มด ต่อ อาหาร การเกิดลมพิษ อาจเกิดจากแพ้อาหาร หรือสิ่งอื่นที่ผสมอยู่ในอาหาร เช่น สารแต่งกลิ่นรส สีผสมอาหาร สารกันบูด หรือ สิ่งปนเปื้อนอื่นๆ ผื่นอาจขึ้นภายในเวลาเป็นนาทีหรือชั่วโมงภายหลังรับประทานอาหารที่มีรายงานว่าทำให้ลมพิษขึ้น ได้แก่ ถั่ว ปลา ไข่ นม ชอกโกแลต มะเขือเทศ และผลไม้สด บางชนิด หากสงสัยว่าแพ้อาหาร ผู้ป่วยจะต้องจัดชนิดของอาหารที่รับประทานทุกมื้อในแต่ละวัน เพื่อนำมาพิจารณาว่าเมื่อรับประทานอาหารชนิดใดแล้วผื่นขึ้นมาบ้าง และอาจลองหยุดรับประทานอาหารที่สงสัยดูว่าผื่นลมพิษจะหายไปหรือไม่

การติดเชื้อ ชนิดที่เป็นสาเหตุของลมพิษได้บ่อยคือ การเป็นหวัด และการติดเชื้อในทางเดินหายใจส่วนต้น เช่น จมูกอักเสบ ทอนซิลอักเสบ ไซนัสอักเสบ เป็นต้น นอกจากนี้อาจเป็นการอักเสบเฉพาะที่ เช่น ฟันผุ กระเพาะปัสสาวะอักเสบ การติดเชื้อการในช่องคลอดสตรี หรือการมีพยาธิลำไส้ เป็นต้น ซึ่งแพทย์จะทำการตรวจหาการอับเสบติดเชื้อเหล่านี้และให้การรักษา การติดเชื้อบางอย่าง เช่น ตับอักเสบ หัด Physical urticaria

สาเหตุทางกายภาพ สาเหตุเหล่านี้ ได้แก่ ความเย็น ความร้อน แสงแดด แรงกดรัด

ความสั่นสะเทือนน้ำ การออกกำลังกาย หากลมพิษเกิดจากสาเหตุเหล่านี้ผู้ป่วยจะเป็นผู้สังเกตได้ดีกว่าแพทย์และอาจทดสอบง่ายๆ โดยทดลองทำกิจกรรมที่สงสัยนั้นซ้ำ ตัวอย่างเช่น ผู้ป่วยที่เป็นลมพิษจากความร้อน เมื่อไปเล่นกีฬาจนเหงื่อออกจะเกิดลมพิษขึ้นทุกครั้ง และเมือพักลมพิษจะหายไปเอง เป็นต้น

Cold-induce urticaria

ผื่นที่แขนหลังจากถูกปน้ำแข็งประคบ

เป็นผื่นลมพิษเมื่อผิวหนังเจอกับอากาศเย็น ซึ่งอาจจะไม่จำเป็นต้องเย็นจัด โดยมาก จะเกิดผื่นหลังจากผิวหนังพบกับการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิโดยกระทันหัน เมื่อผิวหนังเจอกับอากาศเย็นจะเกิดอาการคัน มีผื่นขึ้นและบวม ผื่นมักจะเกิดกับผิวหนังส่วนที่สัมผัสกับความเย็น หากผิวหนังส่วณใหญ่เจอกับความเย็น และเกิดมักจะรุนแรงจนกระทั่งความดันโลหิตต่ำ การทดสอบทำได้โดยการใช้น้ำแข็งแตะผิวหนัง ก็จะปรากฎผื่นบริเวณที่แตะ การรักษาจะให้ยา cyproheptadine Heat induce urticaria

เป็นผื่นลมพิษที่เกิดหลังจากสัมผัสความร้อน ผื่นอาจจเกิดขึ้นเฉพาะที่ หรืออาจจะเกิดทั่วร่างกาย มักจะพบร่วมกับภาวะผื่นลมพิษเมื่อสัมผัสความเย็น กลไกการเกิดผื่นยังไม่ทราบ Cholinergic urticaria

ผื่นลมพิษ Cholinergic urticaria

เป็นลมพิษขนาดเล็กและคันที่เกิดจากสาเหตุดุงต่อไปนี้

การออกกำลังกาย การอาบน้ำอุ่น มีเหงื่อออก ความเครียด การรักษาให้ยา hydroxazine ผื่นสามารถพบได้ทั่วตัว แต่มักจะไม่พบบริเวณฝ่ามือ ฝ่าเท้า รักแร้

Exercise induce urticaria

เป็นผื่นลมพิษที่เกิดจากการออกกำลังกาย ผื่นจะมีขนาดใหญ่กว่าชนิด cholinergic urticaria อาจจะมีหนังตาหรือหน้า(angioedema)บวม บางรายอาจจะมีอาการอ่อนเพลีย ตัวอุ่น หรืออาจจะมีอาการหลอดลมเกร็ง ทำให้เกิดอาการหอบหืด

ผื่นลมพิษชนิด Dermograph เกิดจากการขีดหรือกดทับ

รายที่เป็นมากอาจจะมีความดันโลหิตต่ำ ผู้ที่รับประทานอาหารก่อนออกกำลังกาย 3 ชั่วโมงจะเป็นปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดผื่น หากเกิดผื่นให้หยุดการออกกำลังกาย หลีกเลี่ยงการออกกำลังกายหลังอาหาร Dermographism

เมื่อเอามือขูดผิวหนังจะทำให้เกิดผื่นตามแนวที่ขีด ผื่นมักจะหายใน 15 นาที มักจะพบในผู้ป่วยที่เป็นลมพิษเรื้อรัง Delated pressure-induced urticaria

เป็นลมพิษที่เกิดจากมีการรัดหรือกระแทก มักจะเกิดผื่นหลังจากได้รับแรงกด 4-6 ชั่วโมง มักพบในผู้ป่วยที่เป็นลมพิษเรื้อรัง การเกิดลมพิษจะเกิดในภาวะ ผิวหนังที่มีแรงรัดหรือกด เช่นขอบกางเกงหรือยกทรง มือเช่นการตอกตะปู ก้นเกิดจากการนั่งนานๆ เท้าเกิดจากการเดินนานๆ Urticaria with vasculitis

เป็นลมพิษซึ่งเกิดจากการอักเสบของเส้นเลือด( vasculitis) ผู้ป่วยมักจะมีอาการปวดข้อ หรือข้ออักเสบ ไข้ต่ำๆ คลื่นไส้อาเจียน

ผื่นมักจะเป็นนานเกิน 24 ชั่วโมง ผื่นมักจะเกิดบริเวณขา มักจะมีอาการคัน เมื่อผื่นหายมักจะมีรอยดำเหลือไว้(ผื่นลมพิษชนิดอื่นเมื่อหายผิวหนังจะเป็นปกติ) อาจจะพบร่วมกับโรค SLE การติดเชื้อหวัด ไวรัสตับอักเสบบี ท่านจะทราบสาเหตุของลมพิษได้อย่างไร

ท่านแพ้ยาหรือไม่หากท่านรับประทานยาที่แพ้ก็จะทำให้เกิดผื่นลมพิษ อาหาร ท่านอาจจะแพ้อาหารที่รับประทานก็ได้ อาหารที่แพ้บ่อยคือ ถั่ว อาหารทะเล สี ยีสต์ จากทางหายใจ เช่นเกษรดอกไม้ ควันธูป ยาฆ่าแมลง ท่านมีไข้หรือไม่ หากมีไข้ผื่นที่เกิดอาจจะมาจากการติดเชื้อ เช่นไข้หวัด ปอดบวม พยาธิ์ แมลงกัดหรือต่อยหรือไม่ ท่านมีโรคประจำตัวหรือไม่ SLE ธัยรอยด์ รับประทานยา aspirin อยู่หรือไม่ สภาวะแวดล้อม เช่น ความร้อน ความเย็น แรงกดรัด แสง การรักษา

หลีกเลี่ยงสิ่งที่แพ้หรือสงสัยว่าจะแพ้ หลีกเลี่ยงปัจจัยที่จะทำให้เกิดภูมิแพ้ เช่นภาวะเครียด การดื่มสุรา ผู้ที่เป็นลมพิษเรื้อรังให้หลีกเลี่ยงการรับประทานยา aspirin ยาลดความดันกลุ่ม ACEi การรักษาด้วยยา

ในรายที่เป็นรุนแรงให้ใช้ยา epinephrine ให้ยา H1-antihistamines หากให้ยาในกลุ่มแรกไม่ได้ผล ให้ยากลุ่ม H2-antihistamine,Tricyclic antidepressant หากไม่ได้ผลก็ให้ยา steroid ให้ยาแก้แพ้ เช่น chlorpheniramine 4 mgวันละ4 ครั้ง, diphenhydramine 50 mgวันละ 4 ครั้ง, hydroxyzine 25 mgวันละ 2 ครั้ง ในรายที่รุนแรงให้ prednisolone 30-40 mg ต่อวัน ผู้ป่วยที่เป็นรุนแรง Angioedema ควรพบแพทย์ที่ใกล้ที่สุดต้องรีบให้ epinephrine 1:1000,0.3cc s.c.

  ลองอ่านดูครับ